خوان کرم
کی خدا بی خانه و بی روزیم ز آتش ادبار ,خوش می سوزی ام
شد پریشانی چو باد و من چو کاه پیش باد, از کاه آسایش مخواه
ساختم با آنکه عمری سوختم سوختم یک عمر و صبر آموختم
آسمان, کس را بدین پستی نکشت چون من از درد تهیدستی نکشت
هیچ کس مانند من, حیران نشد روز و شب ,سرگشته, بهر نان نشد
پیش من خوردند مردم,نان گرم من همی خون جگر خوردم ز شرم
دیده ام رنگی ندید از رخت نو سیر, یک نوبت نخوردم نان جو
این ترازو,گر ترازوی خداست این کژی و نادرستی از کجاست؟
آبرو بردم, ندیدم از تو روی گم شدم, هرگز نکردی جست و جوی
گفتش اندر گوش دل, ربّ ودود گر نبودی کاردان,جرم تو بود
نیست راه کج, ره حق جلیل کجروان را حق نمی گردد دلیل
تو به راه من بنه,گامی تمام تا منت نزدیک آیم بیست گام
گر به نام حق, گشایی دفتری جز در اخلاص, نشناسی دری
ما تو را بی توشه نفرستاده ایم آنجه می بایست دادن داده ایم
تا تو خاکی را منظم شد نفس ای عجب! خود را پرستیدی و بس!
کار ما جز رحمت و احسان نبود هیچگاه این سفره بی مهمان نبود
عقل و رای و عزم و همت گنج توست بهترین گنجور ,سعی و رنج توست
عارفان,چون دولت از ما خواستند دست و بازوی توانا خواستند
ما نمی گوییم سايل,در مزن چون زدی این در,در دیگر نزن
هیچ خود بین,از خدا خرسند نیست شاخ بی بر,در خور پیوند نیست
تا نباشی قطره,دریا چون شوی؟ تا,نه ای گم گشته,پیدا چون شوی